Ana Sayfa
0.312 231 02 25
 
(H) Görevli Mahkeme İtirazın İptali - Geminin Ticaret Gemisi Olması Halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi Görevli Olduğu/Türk veya Yabancı Ülke Bayraklı Yüz Grostonlitonluk Olmayan Gemilerde Çalışanlarla İlgili Uyuşmazlık Genel Mahkemelerde Görüleceği.

T.C.
YARGITAY
9. HUKUK DAİRESİ
E. 2012/11384
K. 2012/33331
T. 8.10.2012

• GEMİ ÇALIŞANI (Türk veya Yabancı Ülke Bayraklı Yüz Grostonlitonluk Olmayan Gemilerde Çalışanlarla İlgili Uyuşmazlık Genel Mahkemelerde Geminin Ticaret Gemisi Olması Halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi Görevli Olduğu )
• GÖREVLİ MAHKEME (İtirazın İptali - Geminin Ticaret Gemisi Olması Halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi Görevli Olduğu/Türk veya Yabancı Ülke Bayraklı Yüz Grostonlitonluk Olmayan Gemilerde Çalışanlarla İlgili Uyuşmazlık Genel Mahkemelerde Görüleceği )
• İTİRAZIN İPTALİ (Türk veya Yabancı Ülke Bayraklı Yüz Grostonlitonluk Olmayan Gemilerde Çalışanlarla İlgili Uyuşmazlık Genel Mahkemelerde Geminin Ticaret Gemisi Olması Halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi Görevli Olduğu )
• YARGILAMA GİDERLERİ (Görevsizlik Yetkisizlik veya Gönderme Kararından Sonra Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmesi Halinde Yargılama Giderlerine O Mahkeme Aksi Halde Talep Üzerine Davanın Açıldığı Mahkeme Hükmedeceği )
• GÖREVSİZLİK VEYA YETKİSİZLİK KARARI (veya Gönderme Kararından Sonra Davaya Bir Başka Mahkemede Devam Edilmesi Halinde Yargılama Giderlerine O Mahkeme Aksi Halde Talep Üzerine Davanın Açıldığı Mahkeme Hükmedeceği )
854/m.1
6762/m.4
6100/m.20, 331
 
ÖZET : Davacı, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. Türk veya yabancı ülke bayraklı yüz grostonlitonluk olmayan gemilerde çalışanlarla ilgili uyuşmazlık genel mahkemelerde, geminin ticaret gemisi olması halinde Denizcilik İhtisas Mahkemesi görevlidir. Görevsizlik, yetkisizlik kararının kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkeme, aksi halde talep üzerine davanın açıldığı mahkeme hükmeder. Mahkemenin, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretine aynı kararda yer vermesi isabetli değildir. 

DAVA : Davacı, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. 

Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir. 

Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: 

KARAR : A )Davacı İsteminin Özeti: 

Davacı vekili, davacının gemi adamı olduğunu, 09.05.2009 tarihinde işe başladığını ve davacının 28.10.2009 tarihinde Türkiye`ye gönderildiğini, davacının çalıştığı 5 ay 19 günlük döneme ilişkin maaşını eksik aldığını, bunun üzerine davalıya ödenmeyen ücret alacaklarının ödenmesi için ihtarname çektiğini ve buna rağmen alacağını alamadığını, davacının da bunun üzerine Bakırköy Onuncu İcra Dairesi`nin 2010/16302 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davalının ise borca itiraz ettiğini açıklayarak davalı tarafın haksız ve kötü niyetli itirazının iptaline, alacağın %40`dan az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. 

B )Davalı Cevabının Özeti: 

Davalı vekili, davacının görev yaptığı M...-R isimli geminin yabancı bayraklı bir gemi olduğunu, bu sebeple davaya bakmakta İş Mahkemeleri değil özel yetkili Deniz İhtisas Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenle dava dilekçesinin reddi akabinde dosyanın görevli İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi`ne gönderilmesine karar verilmesini istemiştir. 

C )Yerel Mahkeme Kararının Özeti: 

Mahkemece yapılan yargılama sonunda savunmaya değer verilerek, davacı tarafından davalı aleyhine mahkememizde alacak davası açılmış ise de, söz konusu davanın Denizcilik İhtisas Mahkemelerinde görülebileceği gerekçesi ile mahkemenin yetkisizliğine, dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinden davacının sorumluluğuna karar verilmiştir. 

Ç )Temyiz: 

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir. 

D )Gerekçe: 

854 sayılı Deniz İş Kanunu`nun 1. maddesine göre "Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonlitonluk gemilerde bir hizmet akdi ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır" denilerek, Deniz İş Kanunu`nun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan deniz taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan 4857 sayılı İş Kanunu`nun kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk Bayraklı olsa bile yüz grostonlitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında Deniz İş Kanunu uygulanmayacaktır. İş ilişkisine dayalı bir uyuşmazlıkta işçi deniz taşıma işinde çalışır, ancak çalıştığı gemi Deniz İş Kanunu kapsamında kalmaz ise uyuşmazlığın Borçlar Kanunu hükümlerine göre genel mahkemede çözümleneceği açıktır. Ancak gemi ticaret gemisi ise deniz ticareti hükümlerine tabi olması nedeni ile özel ihtisas mahkemesi görevli olabilir. Nitekim 5136 sayılı Kanun ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu`nun 4. maddesine eklenen fıkra uyarınca 19.07.2004 tarihli olurla İstanbul`da kurulan Denizcilik İhtisas Mahkemesi HSYK`nın 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile faaliyete geçirilmiş olduğundan, uyuşmazlığın bu mahkemeye gönderilmesi gerekir. 

Diğer taraftan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren ve yargı yolu ve göreve ilişkin hükümleri dışında derhal uygulanan 6100 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 20 ve 331. maddesinde görevsizlik, yetkisizlik ve gönderme halinde yapılacak işlemleri açıklamıştır. Bu hükümlere göre "Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise bu tarihten, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum eder". 

Dosya içeriğine göre, davacının kargo taşımacılığı yapan gemide gemiadamı olarak çalıştığı, çalıştığı geminin yabana bayrak taşıdığı, geminin ticaret gemisi olduğu, yabana bayrak taşıması nedeni ile deniz taşıma işinde çalışan davacının Deniz İş Kanunu hükümlerinden yararlanmadığı, hakkında genel hükümlere göre yargılamanın geminin ticaret gemisi olması karşısında özel ihtisas mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmaktadır. Bu nedenle iş mahkemesinin görevli olmadığı, bu yöndeki değerlendirmenin yerinde olduğu açıktır. 

Ancak mahkemece HMK`nın 20 ve 331. maddeleri uyarınca işlem yapması gerekirdi. Bu nedenle görevsizlik yerine, yetkisizlikle dava dilekçesinin yetki yönünden reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretine aynı kararda yer verilmesi hatalı bulunmuştur. Ancak bu hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararın yukarıdaki gerekçelerle HMK`nın 370 ve geçici 3/1 maddesi yollaması ile HUMK`nın 436/2. maddesi uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir. 

SONUÇ : Temyiz olunan kararın, hüküm fıkrasının tamamen çıkartılmasına, yerine, "Davanın mahkememiz açısından HMK`nın 114/1.c maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeni ile usulden REDDİNE, mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, 

Taraflardan birinin 6100 sayılı Kanun`un 20. maddesi uyarınca iki hafta içerisinde kararı veren mahkemeye başvurarak talepte bulunması halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Nöbetçi İş Mahkemesi`ne gönderilmesine, 

Yargılama giderlerinin 6100 sayılı Kanun`un 331. maddesinin 2. fıkrasının 1. cümlesi uyarınca görevli ve yetkili mahkemece değerlendirilmesine, taraflardan birinin iki hafta içerisinde gönderme talebinde bulunmaması halinde, taraflardan birisinin talebi halinde mahkememiz tarafından davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek, aynı karar ile yargılama giderlerinin 6100 sayılı Kanun`un 331. maddesinin 2. fıkrasının 2. cümlesi uyarınca hüküm altına alınmasına, 

Dair verilen karar, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, tefhimden itibaren 8 gün içerisinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere açıkça okunup, usulen anlatıldı. 24.01.2012" hükmünün yazılması suretiyle kararın bu şekilde (DÜZELTİLEREK ONANMASINA ), 08.10.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi. 

 
İLETİŞİM BİLGİLERİ BAYTOK HUKUK BÜROSU
Korkutreis Mahallesi Sezenler Caddesi No: 4/16 06430 Sıhhiye / Çankaya - ANKARA
Tel: +90 312 231 02 25
Fax: 0 312 231 02 26
E-mail: info@baytokhukukburosu.com
Başa Dön
Facebook
Twitter
Youtube