Ana Sayfa
0.312 231 02 25
 
İDARİ YARGININ GÖREV ALANINA GİREN KONULARDA ADLİ VE ASKERİ MAHKEMELERİN GÖREVSİZLİK KARARI İLE BİRLİKTE DOSYAYI İDARİ YARGIYA GÖNDERMESİNDE,İDARİ YARGININ DİLEKÇE RED VERMESİ GEREKTİĞİ


T.C DANIŞTAY 
14.Daire 
Esas: 2011 / 6523 
Karar: 2012 / 383 
Karar Tarihi: 06.02.2012

BELEDİYE ENCÜMENİ KARARININ İPTALİ İSTEMİ - KARAR DÜZELTME İSTEMİ - ADLİ VE ASKERİ YARGI YERLERİNDE AÇILAN DAVALARIN GÖREV YÖNÜNDEN REDDİ ÜZERİNE DOSYANIN GÖREVLİ İDARE MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİ - DİLEKÇENİN REDDİNE KARARI VERİLMESİ GEREĞİ

ÖZET: Para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararına karşı açılan davada, adli ve askeri yargı yerlerinde açılan davaların görev yönünden reddi üzerine gönderme kararı verilerek dosyanın görevli idare mahkemesine gönderilmesi üzerine, idare mahkemesince adli yargı yerine başvuru esnasında verilen dava dilekçesinin kanuna uygun biçimde düzenlenmek üzere dilekçenin reddine kararı verilmesi gerekirken, idare mahkemesince dosyanın esasının kapatılıp iadesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

(AİHS. m. 6) (3194 S. K. m. 32, 42) (2577 S. K. m. 3, 4, 7, 9, 15, 54) (MESUTOĞLU - TÜRKİYE DAVASI)

İstemin Özeti: Danıştay Altıncı Dairesi`nin verilen 20.04.2010 günlü, E:2008/11269, K:2010/3998 sayılı kararının, dilekçede belirtilen nedenlerle düzeltilmesi istenilmektedir.

Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.

Danıştay Tetkik Hakimi: Yavuz Cengiz

Düşüncesi: Davacının ... İli, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıda ruhsata aykırılıklar olduğundan bahisle, 3194 sayılı imar Kanunu`nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 01.03.2005 günlü, 16/20-A sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; dava öncelikle Kadıköy 2. Sulh Ceza Mahkemesi`nde açılmış, anılan Mahkemenin 31.01.2007 günlü, E:2006/330, K:2007/53 sayılı kararı ile Sulh Ceza Mahkemesi`nin görevsizliğine ve taraflarca istekte bulunulması halinde dava dosyasının görevli idare Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek dosya idare Mahkemesine gönderilmesi üzerine, idare Mahkemesince, İdari Yargılama Usulü Kanunu`nda, adli yargı mercilerince verilecek görevsizlik kararı üzerine dosyanın ilgili mahkemeye doğrudan gönderilmesine ilişkin bir kural bulunmadığından bahisle esas kaydın kapatılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 9. maddesine göre, adli ve askeri yargı yerlerinde açılan davaların görev yönünden reddi üzerine, 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun biçimde dava dilekçesi düzenlenip, idari yargıda dava açılması mümkündür.

Her ne kadar Kadıköy 2. Sulh Ceza Hukuk Mahkemesi`nin görevsizlik kararı sonrası 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmiş bir dilekçe ile idari yargı yerine dava açılmamış ise de, adli yargı yerine başvuru esnasında verilen dava dilekçesi esas alınıp, dilekçe ret kararı verilerek, davacıya 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine göre dava dilekçesi düzenleme olanağının tanınması gerekirken, idare mahkemesince esas kaydının kapatılıp dosyanın iadesine karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığından bozulması gerektiği düşünülmektedir.

Danıştay Savcısı: Aylin Bayram

Düşüncesi: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54 üncü maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi gerekeceği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Ondördüncü Dairesi`nce Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Danıştay Altıncı Dairesi`nin 20.04.2010 günlü, E:2008/l1269, K:2010/3998 sayılı kararı kaldırılarak işin esası yeniden incelendi.

Dava, ... İli, ... İlçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıda ruhsata aykırılıklar olduğundan bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 01.03.2005 günlü, 16/20-A sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılan davada; dava öncelikle Kadıköy 2. Sulh Ceza Mahkemesinde açılmış, anılan mahkemenin 31.01.2007 günlü, E:2006/330, K:2007/53 sayılı kararı ile Sulh Ceza Mahkemesi`nin görevsizliğine ve taraflarca istekte bulunulması halinde dava dosyasının görevli idare Mahkemesine gönderilmesine karar verilerek dosyanın idare Mahkemesine gönderilmesi üzerine, idare Mahkemesince, idari Yargılama Usulü Kanununda, adli yargı mercilerince verilecek görevsizlik kararı üzerine dosyanın ilgili mahkemeye doğrudan gönderilmesine ilişkin bir kural bulunmadığından bahisle esas kaydın kapatılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiş, bu karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu`nun 3. maddesinde; <İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. 

2. Dilekçelerde;

a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,

d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,

e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası gösterilir.

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.> kuralı yer almaktadır.

Aynı Kanununun 7. maddesinde, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay ve idare mahkemelerinde dava açma süresinin altmış gün olduğu hükme bağlanmış; aynı Kanunun 9. maddesinin 1. fıkrasında, çözümlenmesi Danıştay`ın, idare ve vergi mahkemelerinin görevlerine girdiği halde, adli ve askeri yargı yerlerine açılmış bulunan davaların görev noktasından reddi halinde, bu husustaki kararların kesinleşmesini izleyen günden itibaren otuz gün içinde görevli mahkemede dava açılabileceği, görevsiz yargı merciine başvurma tarihinin Danıştay`a, idare ve vergi mahkemelerine başvurma tarihi olarak kabul edileceği hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu`nun 9. maddesine göre, adli ve askeri yargı yerlerinde açılan davaların görev yönünden reddi üzerine, 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun biçimde dava dilekçesi düzenlenip, idari yargıda dava açılması mümkündür.

Öte yandan, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi`nin <Adil Yargılanma Hakkı>nın düzenlendiği 6. maddenin 1. fıkrasında; Herkes, gerek medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili nizalar, gerek cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamalar konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından davasının makul bir süre içinde, hakkaniyete uygun ve açık olarak görülmesini istemek hakkına sahiptir. Hüküm açık oturumda verilir; ancak, demokratik bir toplumda genel ahlak, kamu düzeni ve ulusal güvenlik yararına, küçüklerin korunması veya davaya taraf olanların özel hayatlarının gizliliği gerektirdiğinde veya davanın açık oturumda görülmesinin adaletin selametine zarar verebileceği bazı özel durumlarda, mahkemenin zorunlu göreceği ölçüde, duruşmalar dava süresince tamamen veya kısmen basına ve dinleyicilere kapalı olarak sürdürülebilir, kuralına yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi`nin, adil yargılanma haklarını ileri sürerek, ulusal mahkemelerin, idari Yargılama Usulü Kanunu hükümlerinin aşırı şekilci bir şekilde yorumlandığını ve mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle yapılan başvurular üzerine Avrupa insan Hakları Sözleşmesi`nin 6. maddesine dayanarak Ülkemiz aleyhine verilen çeşitli kararlarındaki gerekçelere bakıldığında, İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 4. maddesi ile birlikte 9. maddesinin kanunun koyuluş nedeni idare mahkemelerine erişimi kolaylaştırmak olduğundan, başvuranları, esas bakımından dilekçelerinin incelenmesinden yoksun bırakan usuli muameleye ilişkin bir gerekliliğin yorumu söz konusudur ki bu durum mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından sağlanan etkin koruma hakkına yönelik bir ihlal oluşturacak niteliktedir. AİHM, İdari Yargılama Usulü Kanunu`nu 9. maddesinin çok katı bir şekilde uygulayan Türk idare mahkemelerinin aşırı şekilci davrandığı ve başvuranları mahkemeye erişim haklarından ve AİHS`nin 6/1 maddesi uyarınca adil yargılanma haklarından yoksun bıraktığı kabul ettiği görülmektedir. (Örneğin; Mesutoğlu, No:36533/04).

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, ... İli, ... ilçesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki yapıda ruhsata aykırılıklar olduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanunu`nun 32. maddesi uyarınca yıkımına, aynı kanunun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin 01.03.2005 günlü, 16/20-A ve 16/20:B sayılı Kadıköy Belediye Encümeni kararlarının iptali istemiyle İstanbul 3. idare Mahkemesince açılan davada anılan Mahkemenin 31.01.2006 gün ve E:2005/1560, K:20006/158 sayılı kararıyla dava konusu işlemlerin para cezasına ilişkin uyuşmazlığın Kabahatler Kanunu uyarınca adli yargının görevine girdiğinden bahisle her işleme karşı ayrı ayrı dava açılmak üzere 2577 sayılı idari Yargılama Usulü Kanunu`nun 15/1-d maddesi uyarınca dilekçenin reddine karar verildiği, bu karar uyarınca davacının para cezasının iptali istemiyle Kadıköy 2. Sulh Ceza Mahkemesi`ne dava açtığı, anılan Mahkemenin 31.01.2007 günlü ve E:2006/330, K:2007/53 sayılı kararıyla sulh ceza mahkemesinin görevsizliğine ve taraflarca istekte bulunulması halinde dava dosyasının görevli idare Mahkemesine gönderilmesi kararı verildiği, bu karara istinaden davacılar vekilinin Kadıköy Sulh Ceza Hakimliği`ne verdiği 15.02.2007 tarihli dilekçe ile de dava dosyasının İstanbul İdare Mahkemesi`ne gönderilmesi talebinde bulunulması üzerine dava dosyasının İstanbul 3. İdare Mahkemesi`ne gönderildiği, idare mahkemesince, İdari Yargılama Usulü Kanunu`nda, adli yargı mercilerince verilecek görevsizlik kararı üzerine dosyanın ilgili mahkemeye doğrudan gönderilmesine ilişkin bir kural bulunmadığından bahisle esas kaydının kapatılarak dosyanın mahkemesine iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Kadıköy 2. Sulh Ceza Mahkemesi`nin görevsizlik kararı sonrası 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmiş bir dilekçe ile idari yargı yerine dava açılmamış ise de, idare mahkemesince, adli yargı yerine başvuru esnasında verilen dava dilekçesi esas alınıp, dilekçe ret kararı verilerek, davacıya 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine göre dava dilekçesi düzenleme olanağının tanınması gerekmektedir.

Bu durumda, dava açma hakkının doğal olarak kanunlarla belirlenen şartları olmakla birlikte, mahkemelerin yargılama usullerini uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar abartılı şekilcilikten, öte yandan, kanunlarla öngörülmüş olan usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar aşırı geniş yorumlamalardan kaçınmaları gerekmektedir.

Sonuç olarak, para cezası verilmesine ilişkin belediye encümeni kararına karşı açılan davada, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 9. maddesine göre, adli ve askeri yargı yerlerinde açılan davaların görev yönünden reddi üzerine gönderme kararı verilerek dosyanın görevli idare mahkemesine gönderilmesi üzerine, İdare Mahkemesince adli yargı yerine başvuru esnasında verilen dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun biçimde düzenlenmek üzere dilekçenin reddine kararı verilmesi gerekirken, İdare Mahkemesince dosyanın esasının kapatılıp iadesine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, İstanbul 3. İdare Mahkemesi`nin 08.11.2007 günlü, E:2007/l769, K:2007/2606 sayılı kararının bozulmasına, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 06.02.2012 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
İLETİŞİM BİLGİLERİ BAYTOK HUKUK BÜROSU
Korkutreis Mahallesi Sezenler Caddesi No: 4/16 06430 Sıhhiye / Çankaya - ANKARA
Tel: +90 312 231 02 25
Fax: 0 312 231 02 26
E-mail: info@baytokhukukburosu.com
Başa Dön
Facebook
Twitter
Youtube