Ana Sayfa
0.312 231 02 25
 
T.C.
YARGITAY
11. HUKUK DAİRESİ
E. 2012/11945
K. 2012/16772
T. 22.10.2012
• MANEVİ TAZMİNAT DAVASI ( İşleme Eserin Niteliği Gereği Asıl Esere Nispetle Bağımsız Olmayan Bir Fikir ve Sanat Ürünü Olması Nedeniyle Anılan Senaryonun Davacının Treatmanından İstifadeyle Meydana Getirilmesinin Davacının Mali ve Manevi Haklarına Tecavüz Oluşturduğu )
• TREATMAN ( Filmin Çekileceği Yerlerin Skeçlerin Resimlerin Film Kahramanlarının Ayrıntılı Olarak Ele Alındığı Sinema Eseri İçin Hazırlanan Metinler Anlamına Geldiği - Senaryonun Davacının Treatmanından İstifadeyle Meydana Getirilmesinin Davacının Mali ve Manevi Haklarına Tecavüz Oluşturduğu )
• SİNEMA ESERİ SENARYOSU ( Manevi Tazminat Davası - Senaryonun Davacının Treatmanından İstifadeyle Meydana Getirilmesinin Davacının Mali ve Manevi Haklarına Tecavüz Oluşturduğu )
• İŞLEME ESER ( Niteliği Gereği Asıl Esere Nispetle Bağımsız Olmayan Bir Fikir ve Sanat Ürünü Olması Nedeniyle Anılan Senaryonun Davacının Treatmanından İstifadeyle Meydana Getirilmesinin Davacının Mali ve Manevi Haklarına Tecavüz Oluşturduğu - Manevi Tazminat )
• ESER SAHİPLİĞİ KARİNESİ ( Manevi Tazminat - Eserin Değerlendirilmesi İçin Festivale Yapılan Başvuru ve Kayıt Formunda Eser Sahibi Olarak Davacının Gösterilmesi Nedeniyle Davacı Yararına Oluşan Eser Sahipliği Karinesinin Aksinin Davalılarca Kanıtlanması Gerektiği )
5846/m.11,21,68,70
ÖZET : Dava, Fikri ve Sınai Eserler Kanunundan kaynaklanan manevi tazminat istemine ilişkindir. İşleme eserin niteliği gereği asıl esere nispetle bağımsız olmayan bir fikir ve sanat ürünü olması nedeniyle, anılan senaryonun davacının treatmanından istifadeyle meydana getirilmesinin davacının mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğu ve eserin ( treatman ) değerlendirilmesi için festivale yapılan başvuru ve kayıt formunda eser sahibi olarak davacının gösterilmesi nedeniyle, davacı yararına oluşan eser sahipliği karinesinin aksinin davalılarca kanıtlanması gerektiği gözetilmelidir. 
 
DAVA : Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi`nce verilen 05.02.2009 tarih ve 2001/1425-2009/10 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili ve davalı Yeşim vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, bazı noksanlıkların ikmali için dosya mahalline gönderilmişti. Bu noksanlıkların giderilerek dosyanın gönderildiği anlaşılmakla, dava dosyası için tetkik hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: 
 
KARAR : Davacı vekili, müvekkilinin davalı Yeşim ile evli oldukları 1995 yılında ( X ) isimli senaryoyu yazdığını, treatman yazarı olarak müvekkilinin adı belirtilerek Fransa`nın Montpellier Festivali`nde ödül kazanıldığı, davalı Yeşim`in müvekkilinin senaryosunu kullanarak ve jenerikte kendisini senaryo yazarı göstererek "G... Y..." isimli filmi yaptığını, oysa ki senaryonun müvekkiline ait olduğunu, diğer davalının da filmin yapımcısı olduğunu, müvekkilinin eser sahibi olarak mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, FSEK`nun 68. maddesi gereğince eser bedeli 6.000 TL`nin 3 katı 18.000 TL`nın, FSEK`nun 70. maddesi gereğince 10.000 TL manevi tazminatın ihtarnamenin tebliği tarihi 30.03.2000 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, tecavüzün ref`ini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir. 
 
Davalılar vekili, eser niteliğinde olmayan treatmanı müvekkili Yeşim ve davacının birlikte hazırlandığını, treatmanın katıldığı proje yarışması niteliğindeki Montpellier Festivali`nde müvekkilinin yapmayı planladığı filmin yönetmeni olarak ödül aldığını ve daha sonra kendi orijinal senaryosunu yazarak "G... Y..." filmini yaptığını, dava tarihinde 1 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, treatmanın senaryodan bağımsız olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. 
 
Mahkemece, toplanan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna dayanılarak, treatman kavramının "filmin çekileceği yerlerin, skeçlerin, resimlerin, film kahramanlarının ayrıntılı olarak ele alındığı sinema eseri için hazırlanan metinler" anlamına geldiği, Montpellier Festivali katalogunda treatmanı bulunan ( X ) adlı projenin dramatik yapısı ile "G... Y..." filminin dramatik yapısının benzer olduğu, treatmanm davacı ile davalı Yeşim tarafından birlikte hazırlandığı, treatmanın senaryodan bağımsız olarak eser sayılma koşullarına sahip bulunduğu, davalı Yeşim`in davacı ile birlikte oluşturdukları treatmanı işleyerek senaryolaştırıp "G... Y..." ismiyle filmleştirdiği, davalının davacının iznini almadan treatmanı değişiklikler de yaparak senaryo haline getirmesi ve filmde kullanmasının davacının eser üzerindeki haklarına tecavüz oluşturduğu, ancak senaryo işleme eser olup, treatmandan bağımsız olmamakla beraber, treatmanın sahibi olan davacının senaryonun oluşturulmasına bizzat katılmadığından davacının senaryo sahibi olarak kabul edilemeyeceği, senaryonun sahibinin işleyen pozisyonundaki Yeşim olduğu, davacının talep edebileceği tazminatın treatmanın kullanılmasına göre hesaplanması gerektiği, treatman bedelinin 5.000 TL olduğu ve davalı Yeşim`in de treatmana katkısı ve treatmanın daha önce ödül alan projede kullanılmasının filmin başarısına katkısı da dikkate alınarak FSEK 68. maddesi gereğince sadece iki katı karşılığı 10.000 TL maddi tazminatın, eser üzerinde izinsiz değişiklik ile manevi hakların ihlali nedeniyle takdir edilen 7.000 TL manevi tazminatın 03.04.2000 tarihinden itibaren faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, 68. madde hükümleri uygulandığından tecavüzün ref`ine yönelik talebin reddine karar verilmiştir. 
 
Kararı, davacı vekili ve davalı Yeşim vekili temyiz etmiştir. 
 
1 ) Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davacının eser sahibi olduğu ( X ) adlı treatmandan istifade edilmek suretiyle oluşturulan "G... Y..." adlı sinema eseri senaryosunun davalılardan Yeşim`in hususiyetini taşıyan ilim ve edebiyat eseri olduğunun belirlenmesine karşın, işleme eserin niteliği gereği asıl esere nispetle bağımsız olmayan bir fikir ve sanat ürünü olması nedeniyle, anılan senaryonun davacının treatmanından istifadeyle meydana getirilmesinin 5846 sayılı FSEK`nun 21, 68. ve 70. maddeleri uyarınca davacının mali ve manevi haklarına tecavüz oluşturduğundan bahisle hüküm tesisinde ve takdir edilen manevi tazminat miktarında bir isabetsizlik bulunmamasına göre taraf vekillerinin aşağıda ( 2 ) ve ( 3 ) nolu bentler dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 
 
2 ) Ancak, ( X ) isimli eserin ( treatman ) 21-30 Ekim 1995 tarihinde Fransa`da düzenlenen Montpellier Festivali`nde değerlendirilmek üzere yapılan başvuru ve kayıt formunda eser sahibi olarak davacı Tayfun gösterildiğinden, ( 5846 sayılı FSEK`nun 11. maddesi uyarınca davacı yararına oluşan eser sahipliği karinesinin aksi davalılarca kanıtlanamadığı halde mahkemece davacı ile davalılardan Yeşim`in söz konusu ( X ) isimli treatmanda birlikte eser sahibi olduklarından bahisle yazılı şekilde maddi tazminata hükmedilmesi doğru görülmemiş kararın bu nedenlerle davacı yararına bozulması gerekmiştir. 
 
3 ) Bozma neden ve şekline göre davalı Yeşim vekilinin vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. 
 
SONUÇ : Yukarıda ( 1 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin sair temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ( 3 ) nolu bentte açıklanan nedenlerle mümeyyiz davalı Yeşim vekilinin ( 1 ) nolu bent dışında kalan ve vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.10.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. 
kazancı.com
 
İLETİŞİM BİLGİLERİ BAYTOK HUKUK BÜROSU
Korkutreis Mahallesi Sezenler Caddesi No: 4/16 06430 Sıhhiye / Çankaya - ANKARA
Tel: +90 312 231 02 25
Fax: 0 312 231 02 26
E-mail: info@baytokhukukburosu.com
Başa Dön
Facebook
Twitter
Youtube