Ana Sayfa
0.312 231 02 25
 
T.C.
 
DANIŞTAY
 
10. DAİRE
 
E. 2009/7823
 
K. 2012/1520
 
T. 16.4.2012
 
• SANDIK AİDATI ( İlkokul Öğretmeninin 3 yıl 1 Ay Zorunlu Ödediği Aidatının İadesi İsteminin 5 Yıl Süreyle Ödemediğinden Reddi - Mülkiyet Hakkının Anayasayla Güvenceye Bağlanması Yanısıra Sandığın Kuruluş Amacına Aykırılığı/Yönetmelikdeki Düzenlemede Hukuka Uyarlık Bulunmadığı )
 
• İLKOKUL ÖĞRETMENLERİ SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM SANDIĞI ( Davacının 3 yıl 1 Ay Zorunlu Ödediği Aidatının İadesi İsteminin 5 Yıl Süreyle Ödemediğinden Reddi - Yönetmelikdeki Düzenlemede Hukuka Uyarlık Bulunmadığı/Mülkiyet Hakkının Anayasayla Güvenceye Bağlanması Yanısıra Sandığın Kuruluş Amacına Aykırılığı )
 
• SAĞLIK VE SOSYAL YARDIM SANDIĞI AİDATI ( Sandık Üyeliği Sona Erenlerin Birikmiş Aidatlarının İade Edilmemesi - Yönetmelikdeki 5 Yıl Ödeme Şartı Getiren Düzenlemede Hukuka Uyarlık Bulunmadığı/Mülkiyet Hakkının Anayasayla Güvenceye Bağlanması Yanısıra Sandığın Kuruluş Amacına Aykırılığı )
 
2709/m. 35
 
4357/m. 11
 
İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı Aidat ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliği/m. 12/1-a
 
ÖZET : Dava, davacının, sınıf öğretmeni olduğu dönemde 3 yıl 1 ay süreyle ödemiş olduğu üyelik aidatının iadesi istemiyle yaptığı başvurunun, 5 yıl süreyle üyelik aidatı ödemediğinden bahisle reddine ilişkin işlemin iptali ve üyelik aidatlarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
 
4357 sayılı Yasanın 11. maddesinde sayılan görevlere atanan kişilerin isteklerine bakılmaksızın zorunlu olarak Sandığa üye yapıldıkları, istekleri dışında aylık ve ücretlerinden bir kısmının aidat olarak kesildiği, yine başka görevlere atanmaları üzerine Sandıkla üyeliklerinin isteklerine bakılmaksızın sona erdirildiği, mülkiyet hakkının Anayasayla güvenceye bağlanmış olmasının yanısıra, Sandığın kuruluş amacının üyeler arasındaki sosyal dayanışmanın gerçekleştirilmesi olduğu dikkate alındığında, Sandık üyeliği sona erenlerin birikmiş aidatlarının iade edilmesi, hakkaniyet ve nasafet ilkeleri gereği de olduğundan, Yönetmelikte aksi yönde yer alan düzenleme ile maaşından üyelik aidatı kesilen davacının birikmiş aidatlarının, toplam beş yıl süreyle aidat kesilmediğinden bahisle iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde Anayasanın yukarıda belirtilen 35. maddesine ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
 
İstemin Özeti : Bursa 1. İdare Mahkemesince, davanın reddi yolunda verilen 26.3.2009 tarih ve E:2008/878. K 2009/237 sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
 
Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
 
Danıştay Tetkik Hakimi : Yahya Şahin
 
Düşüncesi : 4357 sayılı Yasanın 11. maddesinde sayılan görevlere atanan kişilerin isteklerine bakılmaksızın zorunlu olarak Sandığa üye yapıldıkları, istekleri dışında aylık ve ücretlerinden bir kısmının aidat olarak kesildiği, yine başka görevlere atanmaları üzerine Sandıkla üyeliklerinin isteklerine bakılmaksızın sona erdirildiği, mülkiyet hakkının Anayasayla güvenceye bağlanmış olmasının yanısıra, kuruluş amacının üyeler arasındaki sosyal dayanışmanın gerçekleştirilmesi olduğu dikkate alındığında, Sandık üyeliği sona erenlerin birikmiş aidatlarının iade edilmesi, hakkaniyet ve nasafet ilkeleri gereği de olduğundan, Yönetmelikte aksi yönde yer alan düzenleme ile maaşından üyelik aidatı kesilen davacının birikmiş aidatlarının, toplam beş yıl süreyle aidat kesilmediğinden bahisle iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde, Anayasanın 35. maddesine ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
 
Belirtilen nedenle, temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
 
Danıştay Savcısı : Ergün Özcan
 
Düşüncesi : Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının sandık üyesi olması nedeniyle kesilen aidatların idarece, maaşından beş yıl kesinti yapılmadığı gerekçesiyle reddedilmiş ve idare mahkemesince de. beş yıllık kesintiyi öngören Yönetmelik hükmünün iptaline ilişkin Danıştay kararında, beş yıl aidat ödeme şartının hukuka aykırılığından söz edilmediği dolayısıyla beş yıldan daha az süreyle kesilen aidatların iade edilmemesinde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; davacının aylık ücret ve maaşından kesilmek suretiyle alınan bu aidatların mülkiyet hakkı kapsamında değerlendirilerek iadesine karar verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından davanın reddine ilişkin idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
 
TÜRK MİLLETİ ADINA
 
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
 
KARAR : Dava, davacının, sınıf öğretmeni olduğu dönemde 3 yıl 1 ay süreyle ödemiş olduğu üyelik aidatının iadesi istemiyle yaptığı başvurunun, 5 yıl süreyle üyelik aidatı ödemediğinden bahisle reddine ilişkin 27.2.2008 tarih ve 2982 sayılı işlemin iptali ve üyelik aidatlarının yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
 
Bursa 1. İdare Mahkemesince, davacının aidat iadesi için Yönetmelikte yer alan beş yıl süreyle üyelik aidatı ödemesi şartını taşımadığı anlaşıldığindan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
 
Davacı tarafından, anılan mahkeme kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
 
Mülkiyet hakkı kişiye, sahibi olduğu şey üzerinde, yasalar çerçevesinde dilediği gibi tasarruf olanağı verir. Toplum yararına aykırı olmamak kaydıyla malik, sahibi olduğu şeyi dilediği biçimde kullanır. Bu nedenle, üyelik kapsamında kesilen aidatlar üzerinde kişilerin mülkiyet hakkı bulunmaktadır.
 
Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisinin Aralık - 2007 tarih ve 2603 sayılı sayısında yayımlanan İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı Aidat ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliği`nin. "Aidatların iadesi" başlıklı 12. maddesinin 1.fıkrasında, üyeliği sona erenlenn ödedikleri aidatların toplamının, en az beş yıl aidat ödemiş olmaları halinde yüzde elli fazlasıyla birlikte kendilerine iade edilmek suretiyle tasfiye edileceği öngörülmekte ise de; ne 4357 sayılı Yasada ne de Anastatüde beş yıldan az süre ile aidat ödeyenlerin aidatlarının iade edilmeyeceği yolunda bir düzenleme bulunmamaktadır.
 
4357 sayılı Yasanın 11. maddesinde sayılan görevlere atanan kişilerin isteklerine bakılmaksızın zorunlu olarak Sandığa üye yapıldıkları, istekleri dışında aylık ve ücretlerinden bir kısmının aidat olarak kesildiği, yine başka görevlere atanmaları üzerine Sandıkla üyeliklerinin isteklerine bakılmaksızın sona erdirildiği, mülkiyet hakkının Anayasayla güvenceye bağlanmış olmasının yanısıra, Sandığın kuruluş amacının üyeler arasındaki sosyal dayanışmanın gerçekleştirilmesi olduğu dikkate alındığında, Sandık üyeliği sona erenlerin birikmiş aidatlarının iade edilmesi, hakkaniyet ve nasafet ilkeleri gereği de olduğundan, Yönetmelikte aksi yönde yer alan düzenleme ile maaşından üyelik aidatı kesilen davacının birikmiş aidatlarının, toplam beş yıl süreyle aidat kesilmediğinden bahisle iade edilmemesine ilişkin dava konusu işlemde Anayasanın yukarıda belirtilen 35. maddesine ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
 
Mevzuatın, İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı`na yüklediği görevlerin yerine getirilebilmesi için, aktüeryal dengenin korunması açısından, belirli bir süre üyelik sonucu biriken aidatların nemasıyla iadesinde bir oran belirlenmesi yerinde ise de, belirlenen sürenin altında gerçekleşen kesintilerin hiç iade edilmemesinin mülkiyet hakkının ihlali olduğu açıktır.
 
Nitekim, aktüeryal dengenin korunması amacıyla, anılan Yönetmeliğinin 12/1 maddesindeki, biriken aidatların yüzde elli fazlasıyla iade edilebilmesi için en az beş tam yıl aidat ödenmiş olması yolundaki düzenleme, Aralık-2008`de yapılan değişiklikle, "en az 36 ay ödemiş olanlara" şeklinde değiştirilmiş, Şubat-2010 tarihinde de, üyelik sürelerine bakılmaksızın, ödemiş oldukları aidatların, ödendiği tarihler dikkate alınarak yasal faiziyle birlikte iade edileceği düzenlenmiş bulunmaktadır.
 
Öte yandan, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan Milli Eğitim Bakanlığı Tebliğler Dergisinin Aralık - 2007 tarih ve 2603 sayılı sayısında yayımlanan İlkokul Öğretmenleri Sağlık ve Sosyal Yardım Sandığı Aidat ve Sosyal Yardımlar Yönetmeliğinin "Aidatların iadesi" başlıklı 12. maddesinin 1/a bendi. Dairemizin 16.4 2012 tarih ve E:2008/3838, K:2012/1519 sayılı kararıyla, yukarıda belirlenen gerekçeyle hukuka aykırı bulunarak iptal edilmiştir.
 
Bu durumda, davanın reddi yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
 
SONUÇ : Açıklanan nedenlerle; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 49.maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulü ile Bursa 1. İdare Mahkemesinin 26.3.2009 tarih ve E:2008/878, K:2009/237 sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan mahkemeye gönderilmesine, 16.04.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
İLETİŞİM BİLGİLERİ BAYTOK HUKUK BÜROSU
Korkutreis Mahallesi Sezenler Caddesi No: 4/16 06430 Sıhhiye / Çankaya - ANKARA
Tel: +90 312 231 02 25
Fax: 0 312 231 02 26
E-mail: info@baytokhukukburosu.com
Başa Dön
Facebook
Twitter
Youtube